Edit Ljodathydingar: Jólasveinavísur Jóhannesar úr Kötlum

Free text:

'''Jólasveinarnir''' ''(Jóhannes úr Kötlum)'' Segja vil ég sögu af sveinunum þeim, sem brugðu sér hér forðum á bæina heim. Þeir uppi á fjöllum sáust, -eins og margur veit,- í langri halarófu á leið niður í sveit. Grýla var þeirra móðir og gaf þeim tröllamjólk, en pabbinn Leppalúði, -það var leiðindafólk. Þeir jólasveinar nefndust, -um jólin birtust þeir, og einn og einn þeir komu, en aldrei tveir og tveir. Þeir voru þrettán þessir heiðursmenn, sem ekki vildu ónáða allir í senn Að dyrunum þeir læddust og drógu lokuna úr. Og einna helst þeir leituðu í eldhús og búr. Lævísir á svipinn þeir leyndust hér og þar, til óknyttanna vísir, ef enginn nærri var. Og eins, þó einhver sæi, var ekki hikað við að hrekkja fólk - og trufla þess heimilisfrið. '''Stekkjastaur''' kom fyrstur, stinnur eins og tré. Hann laumaðist í fjárhúsin og lék á bóndans fé. Hann vildi sjúga ærnar, -þá varð þeim ekki um sel, því greyið hafði staurfætur, -það gekk nú ekki vel. '''Giljagaur''' var annar, með gráa hausinn sinn. -Hann skreið ofan úr gili og skaust í fjósið inn. Hann faldi sig í básunum og froðunni stal, meðan fjósakonan átti við fjósamanninn tal. '''Stúfur''' hét sá þriðji, stubburinn sá. Hann krækti sér í pönnu, þegar kostur var á. Hann hljóp með hana í burtu og hirti agnirnar, sem brunnu stundum fastar við barminn hér og þar. Sá fjórði, '''Þvörusleikir''', var fjarskalega mjór. Og ósköp varð hann glaður, þegar eldabuskan fór. Þá þaut hann eins og elding og þvöruna greip, og hélt með báðum höndum, því hún var stundum sleip. Sá fimmti '''Pottaskefill''', var skrítið kuldastrá. -Þegar börnin fengu skófir hann barði dyrnar á. Þau ruku’upp, til að gá að hvort gestur væri á ferð. Þá flýtti’ ann sér að pottinum og fékk sér góðan verð. Sá sjötti '''Askasleikir''', var alveg dæmalaus.- Hann fram undan rúmunum rak sinn ljóta haus. Þegar fólkið setti askana fyrir kött og hund, hann slunginn var að ná þeim og sleikja á ýmsa lund. Sjöundi var '''Hurðaskellir''', -sá var nokkuð klúr, ef fólkið vildi í rökkrinu fá sér vænan dúr. Hann var ekki sérlega hnugginn yfir því, þó harkalega marraði hjörunum í. '''Skyrjarmur''', sá áttundi, var skelfilegt naut. Hann hlemminn o’n af sánum með hnefanum braut. Svo hámaði hann í sig og yfir matnum gein, uns stóð hann á blístri og stundi og hrein. Níundi var '''Bjúgnakrækir''', brögðóttur og snar. Hann hentist upp í rjáfrin og hnuplaði þar. Á eldhúsbita sat hann í sóti og reyk og át þar hangið bjúga, sem engan sveik. Tíundi var '''Gluggagægir''', grályndur mann, sem laumaðist á skjáinn og leit inn um hann. Ef eitthvað var þar inni álitlegt að sjá, hann oftast nær seinna í það reyndi að ná. Ellefti var '''Gáttaþefur''' -aldrei fékk sá kvef, og hafði þó svo hlálegt og heljarstórt nef. Hann ilm af laufabrauði upp á heiðar fann, og léttur, eins og reykur, á lyktina rann. '''Ketkrókur''', sá tólfti, kunni á ýmsu lag.- Hann þrammaði í sveitina á Þorláksmessudag. Hann krækti sér í tutlu, þegar kostur var á. En stundum reyndist stuttur stauturinn hans þá. Þrettándi var '''Kertasníkir''', -þá var tíðin köld, ef ekki kom hann síðastur á aðfangadagskvöld. Hann elti litlu börnin, sem brostu glöð og fín, og trítluðu um bæinn með tólgarkertin sín. Á sjálfa jólanóttina, -sagan hermir frá,- á strák sínum þeir sátu og störðu ljósin á. Svo tíndust þeir í burtu, -það tók þá frost og snjór. Á Þrettándanum síðasti sveinstaulinn fór. Fyrir löngu á fjöllunum er fennt í þeirra slóð. -En minningarnar breytast, í myndir og ljóð.

Vista síðu Forskoða Sýna breytingar Hætta við